Tenis wygląda lekko tylko z trybun. W rzeczywistości to sport gwałtownych startów, rotacji tułowia i setek powtarzalnych uderzeń, które w każdym secie obciążają nadgarstki, łokcie, barki, kolana i stawy skokowe. Ta biomechanika ma swoją cenę – tkanki miękkie pracują na granicy, a jeśli regeneracja jest krótsza niż obciążenie, ryzyko kontuzji rośnie.
Elastyczność i wytrzymałość ścięgien, więzadeł oraz chrząstki zależą w dużej mierze od jednego białka – kolagenu. Dlatego coraz więcej osób trenujących regularnie sięga po suplementację kolagenem, zarówno profilaktycznie, jak i we wsparciu powrotu do formy.
Najczęstsze kontuzje w tenisie
W medycynie sportowej tenis klasyfikuje się jako dyscyplinę średniego i wysokiego ryzyka urazowego, szczególnie w obrębie kończyny górnej i stawu kolanowego. Najczęściej rozpoznaje się cztery grupy problemów.
Łokieć tenisisty – mikrouszkodzenia ścięgien wynikające z powtarzalnego przeciążenia okolicy nadkłykcia bocznego.
Zapalenie stożka rotatorów – częste przy serwisie i uderzeniach nad głową, czasem z zespołem ciasnoty podbarkowej.
Przeciążenia stawu kolanowego – w tym tendinopatia więzadła rzepki, znana jako kolano skoczka.
Skręcenia nadgarstków i kostek – efekt szybkich zmian kierunku i upadków.
Wspólny mianownik tych urazów jest zwykle ten sam – zbyt duże obciążenie, zbyt krótka regeneracja albo osłabiona wytrzymałość tkanki łącznej.
Czym jest kolagen i dlaczego ma znaczenie
Kolagen to białko strukturalne stanowiące około 30 % wszystkich białek w organizmie. Buduje ścięgna, więzadła, chrząstkę, skórę i pozostałe struktury tkanki łącznej. W praktyce sportowej znaczenie mają przede wszystkim trzy typy.
Typ I – dominuje w ścięgnach, więzadłach i kościach, odpowiada za wytrzymałość na rozciąganie.
Typ II – główny budulec chrząstki stawowej, decyduje o amortyzacji ruchu.
Typ III – występuje w tkankach o dużej elastyczności, wspiera regenerację.
Naturalna produkcja kolagenu zmniejsza się z wiekiem, a intensywny wysiłek bez odpowiedniej regeneracji ten proces przyspiesza. To fizjologiczne uzasadnienie dla suplementacji.
Co daje kolagen osobom aktywnym
Regularne stosowanie kolagenu hydrolizowanego w formie peptydów jest w literaturze naukowej wiązane z kilkoma obszarami.
Wzmocnienie ścięgien i więzadeł. Kolagen może zwiększać mechaniczną odporność i elastyczność tkanek, co przekłada się na mniejsze ryzyko mikrourazów przy intensywnym treningu.
Wsparcie funkcji stawów. Istnieją dane wskazujące, że preparaty z kolagenem typu II mogą zmniejszać dolegliwości stawowe i poprawiać funkcję ruchową – zarówno u osób aktywnych, jak i przy zmianach zwyrodnieniowych.
Regeneracja po wysiłku. Badania sugerują, że kolagen przyjmowany razem z witaminą C może sprzyjać szybszemu gojeniu tkanek po urazie.
Komfort ruchu. Formuły łączące kolagen z glukozaminą, chondroityną i MSM są stosowane przez osoby, które chcą utrzymać sprawność stawów przy regularnym obciążeniu.
Ważne. Kolagen nie zastępuje rozgrzewki, planu treningowego ani leczenia. Działa jako element codziennej rutyny, a nie doraźny środek na ból.
Co mówią badania
Wartość praktyczna suplementacji zależy od formy, dawki i systematyczności. Poniższe prace przeglądowe podsumowują dotychczasowe obserwacje.
Collagen Hydrolysate for the Treatment of Osteoarthritis and Other Joint Disorders – Current Medical Research and Opinion, 2006
Effects of Collagen Supplementation on Tendon Properties – Current Opinion in Clinical Nutrition and Metabolic Care, 2019
Collagen-Derived Dipeptides and Tripeptides – Food Chemistry, 2021
Jak stosować kolagen przy aktywności fizycznej
Kilka zasad, które w praktyce mają największe znaczenie.
Forma. Kolagen hydrolizowany, czyli rozłożony na peptydy, wchłania się sprawniej niż żelatyna.
Systematyczność. Tkanka łączna odbudowuje się powoli, dlatego liczy się codzienne stosowanie, a nie pojedyncza porcja.
Witamina C. Przyczynia się do prawidłowej produkcji kolagenu, więc warto, aby znajdowała się w składzie.
Pora dnia. Wiele osób przyjmuje porcję rano, część na około godzinę przed treningiem.
Z oferty Biovitup
Kolagen na stawy z MSM i glukozaminą
Płynna formuła z kolagenem typu I, II i III, glukozaminą, chondroityną i MSM. Jedna miarka 15 ml dziennie, bez cukru, wyprodukowano w Szwecji.
Dla osób łączących regenerację stawów z pielęgnacją skóry alternatywą jest kolagen morski 12 500 mg, a przy dłuższej kuracji – zestaw na stawy z kwasem hialuronowym.
Najczęściej zadawane pytania
Po jakim czasie kolagen zaczyna działać?
Tkanka łączna odbudowuje się stopniowo, dlatego suplementację planuje się w cyklach kilkumiesięcznych, a nie tygodniowych. Kluczowa jest regularność.
Kolagen w płynie czy w proszku?
Obie formy dostarczają peptydy kolagenowe. Płyn nie wymaga odmierzania i rozpuszczania, proszek pozwala łatwiej modyfikować porcję.
Czy kolagen wystarczy przy kontuzji?
Nie. Przy urazie podstawą jest diagnostyka i postępowanie zalecone przez lekarza lub fizjoterapeutę. Suplementacja może być elementem wspierającym.
Kto poza sportowcami może rozważyć kolagen na stawy?
Osoby po 40. roku życia, pracujące fizycznie oraz te, które wracają do aktywności po dłuższej przerwie.
Informacje zawarte w artykule mają charakter ogólny i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji dotyczących zdrowia skonsultuj się z wykwalifikowanym specjalistą.